Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/nasihat1/public_html/wp-content/plugins/telegram-for-wp/inc/Notifcaster.class.php on line 318

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/nasihat1/public_html/wp-content/plugins/telegram-for-wp/inc/Notifcaster.class.php:318) in /home/nasihat1/public_html/wp-includes/feed-rss2.php on line 8
Nasihat.uz http://nasihat.uz "Ahmadjon qori" jome' masjidi Mon, 18 Jan 2021 07:42:23 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.9.16 http://nasihat.uz/wp-content/uploads/2016/02/cropped-site_logo-32x32.png Nasihat.uz http://nasihat.uz 32 32 ШИРИНСЎЗ БЎЛИНГ! http://nasihat.uz/archives/5702 Mon, 18 Jan 2021 07:42:23 +0000 http://nasihat.uz/?p=5702 Бу воқеа балиқни музлатиб сақлайдиган корхоналардан бирида бўлган эди. Бир куни корхона ишчиларидан бири шу кунги охирги ишини якунлаб қўйиш учун балиқ сақлайдиган музлатгичга киради. У музлатгич ичида ишлаб турган пайтда тўсатдан унинг эшиги қулфланиб қолади. У қанча уринмасин, эшикни оча олмайди. Бор овози билан қичқириб, бошқа ишчиларни ёрдамга чақира бошлайди. Лекин иш вақти тугаб, корхонада ҳеч ким қолмаган эди. Беш соатлар чамаси вақт ўтиб, совуқдан у киши деярли ўлишига яқин қолган пайтда тўсатдан корхонанинг қоровули музлатгичнинг эшигини очиб, уни қутқариб қолади. Корхона мудири қоровулдан: «Бу ишчининг бошқа ишчилар билан корхонадан чиқиб кетмасдан, ишхонада қолганини қаердан билдинг?», деб сўраганида, у: «Мен бу корхонада ўттиз йилдан бери ишлайман. Корхонага ҳар куни юзлаб ишчилар кириб чиқади. Лекин бу ишчидан бошқа бирортаси ҳар куни мен билан саломлашиб, ҳол-аҳволимни сўрамас эди. Шу куни кечки пайт ундан шу сўзларни (яъни, саломлашиб, мендан ҳол-аҳвол сўрашини) эшитмадим ва ишчилар чиқиш вақтида уларнинг орасидан уни қидириб топмадим. Шундан билдимки, у ҳали ҳам корхонада экан. Сўнг корхонага кириб, уни қидирдим ва ниҳоят топдим», деб жавоб беради.

Аллоҳ таоло Бақара сурасининг саксон учинчи оятида: «Одамларга ширинсўз бўлингиз!», деб марҳамат қилган. Ширинсўз қалбларнинг калитидир. Яхшиликдан бўлган бирорта нарсани кам санаманг. Чунки, гоҳида сизга арзимас бўлган нарса сиз билмаган ҳолда ўзгаларнинг қалбида умидни пайдо қилади, уларнинг ҳаёти ижобий томонга ўзгаришига катта ҳисса қўшади. Яхши сўзни аяманг, ширинсўз бўлинг! Яхшилик қилаверинг. Чунки яхшилик уруғи қаерга экилса ҳам, зое бўлмайди. Бир кун албатта униб чиқади.

Жаннат сиз каби яхшилик қилувчиларга муштоқдир!

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
«БИСМИЛЛАҲ» ДЕБ БОШЛАСАК ЭДИ, … (таклиф) http://nasihat.uz/archives/5699 Thu, 07 Jan 2021 03:11:45 +0000 http://nasihat.uz/?p=5699 Фейсбукда айрим дўстларимиз томонидан қўйилаётган кинояли, бировнинг шахсига тегадиган, бошқа бировнинг ғашини келтирадиган, масхаралаш учун айтилган илмоқли, серпичинг постларни кўравериш мусулмон кишининг қалбини оғритмай қолмайди. Айниқса, ҳавои нафс учун ёзилган постларда оят ва ҳадисларни суиистеъмол қилиб ўз манфаати учун фойдаланиш мусулмон кишининг нафратини қўзғатади.

Агар бу каби ишларимизни динга хизмат қилиш деб хаспўшламоқчи бўлсак, билиб қўяйликки, динга хизмат қилиш бундай бўлмайди. Дин бизнинг бундай хизматларимизга асло муҳтож эмас. Расулуллоҳ алайҳиссалом динга бундай хизмат қилмаганлар. Бу ишларимиз на даъват одоби, на насиҳат одоби, на ваъз одоби, ва на амри маъруф одобига тўғри келади.
Диндан гапирар эканмиз, аввало мазкур одобларни билиб олсак, шунда саъй-ҳаракатларимиз фойдали ҳамда савобли бўлади.

Пост ёзиш, видеочиқиш қилиш ёки бировнинг постини улашишдан олдин ният ва ихлосни тўғрилаб олиш мақсадида бир муддат сукунатга чўмиб, “Аллоҳим, ушбу ибораларни Сенинг розилигинг учун ёздим, Ўзинг қабул қил” деган маънода дуо қилиб, сўнг “Бисмиллаҳ” деб улашсак, дунё ва охиратимиз учун фойдали бўлиши умид қилинади.

Ҳар бир ишимизда “Бисмиллаҳ” дейиш бизни гуноҳ ишлардан сақлайди. Чунки мўмин инсон Аллоҳнинг номини айтиб туриб, Аллоҳ ғазаб қиладиган ишларга қўл уролмайди. Шундай экан, ҳар бир ишимизда, ҳа, ҳар бир ишимизда “Бисмиллаҳ”ни лозим тутайлик. Агар ишимиз савобли иш бўлса, хайрли давом этади. Агар маъсиятли иш бўлса, Аллоҳнинг номини ёдга олгач, Ундан ҳаё қилиб маъсиятдан тийиламиз.

Айниқса, бегона профиль орқали пост ёзаётган дўстларимиз бунга янада эътиборли бўлиши лозим. Чунки инсон жамоат жойдан кўра яширин ҳолатда гуноҳга қўл уриши осон бўлади. Шундай экан, бегона профиль орқали пост ёзаётган дўстларимиз “Бизларни биров билмайди” деб ўйлашмасин! Аллоҳ билиб турибди.
Эҳтимол, ёзган постларингизни сиз унутиб юборасиз, лекин Аллоҳ унутмайди:
(Ўша) кунда Аллоҳ уларнинг барчаларини қайта тирилтириб, (дунёда) қилган амалларининг хабарини берур. У (амаллар) ни Аллоҳ ҳисоблаб қўйган. Улар эса унутиб юборганлар. Аллоҳ барча нарсага гувоҳдир”
(Мужодала сураси, 6-оят).

Ишларимизни Аллоҳ учун деб қилар эканмиз, бу ишлар албатта холис Аллоҳ учун бўлиши лозим. Агар шунчаки, «Аллоҳ учун» деган шиор остида ҳавои нафсимиз учун қилаётган бўлсак, ажр олиш ўрнига жазога лойиқ бўламиз. (Аллоҳ асрасин!)

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
КАМТАРОНА КИЙИНИШ http://nasihat.uz/archives/5696 Mon, 04 Jan 2021 10:46:16 +0000 http://nasihat.uz/?p=5696 Мусулмон киши барча ишлари сингари кийинишда ҳам камтар бўлиши лозим:
Муоз ибн Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким (қимматбаҳо) либосларга қодир бўла туриб, камтарлик қилиб, Аллоҳ учун уни тарк қилса, Қиёмат куни Аллоҳ таоло уни одамлар орасидан чақириб, иймон (эгалари киядиган жаннат) либосларидан хоҳлаганини танлаб кийишига имкон беради”, дедилар.
Имом Термизий ривоят қилган

Мусулмон киши қимматбаҳо кийимларга берилмай, камтарона кийинадиган бўлса, тақводор ва тавозели кишиларга яқин бўлади. Қайси бир банда камтарликни лозим тутса, у кибр, исроф ва ўзга инсонларнинг ҳасадидан узоқда бўлади.

Шунингдек, одамлардан ажралиб туриш ва бошқаларни ҳам ўзига қаратиш мақсадида хоҳ қимматбаҳо бўлсин, хоҳ йиртиқ-ямоқ бўлсин, муайян кийим кийиш шариатимизнинг кўрсатмаларига хилофдир. Қуйидаги ҳадиси шарифда шундай дейилган:

Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким бу дунёда (одамларни ўзига қаратадиган) шуҳрат кийимини кийса, Аллоҳ таоло Қиёмат куни унга хорлик кийимини кийдиради”, дедилар.
Имом Аҳмад ривоят қилган

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
ИСЛОМ ҒУЛУВДАН ПОК – МЎЪТАДИЛ ДИНДИР http://nasihat.uz/archives/5694 Thu, 24 Dec 2020 05:24:28 +0000 http://nasihat.uz/?p=5694 Ислом дини руҳ билан модда, дин билан дунё, осмон билан ер, иймон билан амал, халқ билан Холиқ ва ақл билан ваҳий ўртасини жамлаган, ибодатда ғулувга кетмаган ягона мўътадил диндир.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аёлларининг уйига (саҳобалардан) уч нафари пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ибодатлари ҳақида сўраб келдилар. Уларга (унинг) хабари берилганида, улар уни (ўзлари учун) оз санадилар ва “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қаерда-ю, биз қаердамиз! Ахир, у зотнинг аввалги ва охирги гуноҳлари мағфират қилинган-ку”, дейишди. Улардан бири: “мен энди умрбод туни билан намоз ўқийман”, деди. Бошқаси: “Мен эса умрбод рўза тутаман, ҳеч қачон (кундузи) оғзимни очмайман”, деди. Яна бири: “Мен эса аёллардан четланаман, ҳеч қачон уйланмайман”, деди. Шунда Расулуллоҳ солаллоҳу алайҳи васаллам уларнинг олдига келиб: “Сизларми бундай, бундай деганлар? Аллоҳга қасамки, албатта, мен сизларнинг (ичингизда) Аллоҳдан энг қўрқувчироқ ва тақводорроғингизман. Лекин мен рўза ҳам тутаман, оғзим очиқ ҳам юраман, намоз ҳам ўқийман, ухлайман ҳам ва аёлларга уйланаман ҳам. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмасдир”, дедилар. Имом Бухорий ва имом Муслим ривоят қилган.

Яна бир ҳадис: Авн ибн Абу Жуҳайфа отасидан ривоят қилади: “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Салмон ва Абу Дардо (розияллоҳу анҳулар)ни бир бирига биродар қилиб қўйди. Салмон Абу Дардони зиёрат қилиб келганда, Умму Дардони эски кийимда кўрди ва: “Нима учун ҳолинг бундай?”, деб сўради. У: “Биродарингиз Абу Дардонинг дунё билан ҳечам иши йўқ”, деб жавоб берди. Шу пайт Абу Дардо келиб қолди ва унга (яъни, Салмонга) таом тайёрлаб: “Сиз енг, мен рўзадорман”, деди. Салмон: “сиз емасангиз, мен ҳам емайман”, деган эди, у ҳам еди. Тун бўлгач, Абу Дардо ўрнидан тураётганида, Салмон унга: “Ухла”, деган эди, у ухлади. Сўнгра яна тураётган эди, Салмон яна: “Ухла”, деди. Туннинг охири бўлган эди, Салмон: “Ана энди тур”, деди ва иккиси намоз ўқишди. Салмон унга: “Албатта сенинг зиммангда Роббингнинг ҳаққи бор, зиммангда нафсингнинг ҳаққи бор, зиммангда аҳлингнинг ҳаққи бор, ҳар бир ҳақдорнинг ҳаққини адо қил”, деди. Сўнг (Абу Дардо розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларги бориб, бўлган воқеани гапириб берди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Салмон тўғри айтибди”, дедилар.” Имом Бухорий ривоят қилган.

Ҳа, Ислом дини барча ҳақдорларнинг ҳаққини адо қилган, динда ҳам, дунёда ҳам ғулувга кетмаган мўъдадил диндир.

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
ЯҲЁ АЛАЙҲИССАЛОМНИНГ ВАСИЯТЛАРИ http://nasihat.uz/archives/5691 Thu, 17 Dec 2020 09:00:04 +0000 http://nasihat.uz/?p=5691 Ҳорисул Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: Аллоҳ таоло Яҳё ибн Закарийё (алайҳимассалом) ни бешта калимага амал қилишини ва Бани Исроилни ҳам унга амал қилишга буюришини амр этди. Яҳё алайҳиссалом уни деярли кечиктириб қўйганди, Ийсо (алайҳиссалом) унга: Аллоҳ таоло сизни бешта калимага амал қилишингизни ва Баний Исроилни ҳам унга амал қилишга буюришингизни амр этганди. Уларга ё сиз буюринг ёки мен буюраман, деди. Яҳё алайҳиссалом: Агар сиз мендан олдин буюрсангиз, менга хорлик ёки азоб етиб қолишидан қўрқаман, деди ва Баний Исроилни Байтул Мақдисга жамлади. Масжид тўлиб, айвонларигача чиқиб кетди. Яҳё алайҳиссалом Бани Исроилга: Аллоҳ таоло мени беш калимага амал қилишимни ва сизларни ҳам унга амал қилишга буюришимни амр этди:
(Биринчи:) Аллоҳга бирор нарсани ширк келтирмасдан ибодат қилмоғингиз. Аллоҳга ширк келтирганнинг мисоли худди бир киши айнан ўзининг тилло ёки кумуш пулига қул сотиб олган бўлса ва қулга қараб: мана бу менинг уйим, бу эса ишим, сен ишлаб (даромадини) менга олиб кел деса, қул эса ишлаб, хожасидан бошқага олиб бориб берса, қайси бирингиз қули шундай бўлишига рози бўлади?
(Иккинчи:) Аллоҳ таоло сизларни намозга буюрди, намоз ўқисангиз (у ёқ бу ёққа) бурилманг. Чунки банда намозда бурилмасдан турса, Аллоҳ таоло Юзини бандасининг юзига рўбарў қилади.
(Учинчи:) Сизларни рўзага буюраман. Бунинг мисоли: жамоатнинг орасида бир киши бўлиб, унинг миск солинган ҳамёни бор эди. Мискининг ҳиди барчани қоил қолдирарди. Рўзадорнинг ҳиди Аллоҳнинг ҳузурида ўша мискнинг ҳидидан кўра хўшбўйроқдир.
(Тўртинчи:) Сизларни закотга буюраман. Бунинг мисоли: Бир кишини душманлар асир олган бўлиб, қўлини бўйнига боғлаб қўйиб, ўлдириш учун олиб кетаётган эди, у: “мен сизларга озми-кўпми (борини бериб,) товон тўлаб ўз жонимни қутқариб олай”, деб улардан ўз жонини қутқариб олди.
(Бешинчи:) Сизларни Аллоҳ таолони зикр қилишга буюраман. Бунинг мисоли: Бир кишининг изидан душман тезлаб тушиб келаётган эди, у бир мустаҳкам қўрғонга етиб келиб, душмандан ўз жонини сақлаб қолди. Худди шунингдек банда ҳам ўз нафсини шайтондан Аллоҳнинг зикри билангина сақлай олади. … , дедилар”.
Имом Термизий ривоят қилган

Хулоса шуки, Аллоҳга ибодат қилмаслик ёки Ундан ўзгага ибодат қилиш Аллоҳнинг ғазабини келтиради. Банда намоз ўқиганда ўзини Аллоҳнинг ҳузурида тургандек ҳис қилиши ва шунга муносиб намоз ўқиши лозим. Рўзадорнинг оғзидан келган ҳид Аллоҳнинг ҳузурида мискдан кўра хушбўйроқдир. Банда закот ва садақотлар бериб ўз жонини ва саломатлигини асрайди. Роббисини кўпроқ зикр қилган банда ўз нафсини шайтон васвасасидан ҳимоя қилган бўлади.

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
СЕНГА АЛЛОҲ KИФОЯ ҚИЛСИН http://nasihat.uz/archives/5689 Thu, 10 Dec 2020 13:43:41 +0000 http://nasihat.uz/?p=5689 Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Муоз розияллоҳу анҳуни Яманга юбора туриб шундай деди: “Мазлумнинг дуосидан эҳтиёт бўл. Зеро, унинг дуоси билан Аллоҳнинг орасида парда-тўсик йўкдир” (Муттафақун алайҳ).

Шу ўринда Саудия Арабистонининг Жидда шаҳрида бўлиб ўтган бир воқеани келтириб ўтамиз:
Чорраҳалардан бирида кичик юк машинаси ва енгил машина тўқнашиб кетди. Юк машина ҳайдовчиси суданлик, енгил машина эгаси саудиялик бўлиб, тўқнашув натижасида иккала машинага ҳам айтарли даражада зарар етмаганди.

Саудиялик жаҳл билан машинасидан тушиб, тўқнашув тўлиқ ўзининг хатоси натижасида бўлганига қарамай суданликни сўкиб, ҳақоратлаб, лаънатлаб, олдига борди-да, юзига тарсаки тортиб юборди. Зарбанинг кучлилигидан суданлик ҳайдовчининг кўзи чиқиб кетишига бир баҳя қолди. Лекин у “Сенга Аллоҳ таоло кифоя қилсин. Ишимни унга топширдим. Мен сенинг ҳаққингда хато қилган бўлсам, Аллоҳ таолонинг Ўзи мени ҳисоб-китоб қилсин. Агар менга зулм қилган бўлсанг, Аллоҳ таоло сендан кечиктирмасдан, тезлик билан ўч олсин”, дея олди холос…

Суданлик киши воқеанинг давомини ҳикоя қилади:
“У ердан кетдим. Ичимда бир олов ёнар, қайта-қайта “Ҳасбияллоҳ, ҳасбияллоҳ (менга Аллоҳ таоло кифоя)” деб айтардим.
Бир неча кун ўтгач мол бозорига бориб, машинамни бир четга қўйдим. Шу пайт бир киши келиб, “Иккита қўйим бор. Анави кўчадаги ошхонага олиб бориб бермайсанми?” — деб сўраб қолди. Мен рози бўлдим. Қўйларни машинага юкладик, у ўзининг машинаси билан олдинга ўтиб, йўл кўрсатиб борди. Манзилга етгач қўлимни ушлади-да, “Мени танидингми?” деди. “Йўқ”, дедим. У: “Мен сен билан машинада тўқнашиб кетган, юзингга урган кишиман”, деди. Мен яна ўша кунгидек “У ишни ҳузурида ҳақлар зое бўлмайдиган Зотга (Аллоҳга) топширганман”, деб жавоб бердим.

Шу вақт унинг кўзларига ёш келди:
– “Қанийди ўшанда менинг устимдан полиция ёки судга арз қилганингда…
Ёки мени уриб қасосингни олганингда…
Сен ишингни топширган зот ўша воқеанинг эртасигаёқ мендан қасос олди:
Худди шу машинада автоҳалокатга учрадим, икки фарзандим, ўғлим ва қизим ҳалок бўлди… Аллоҳ таолога қасамки, мен кўчаларни кезиб, кечирим сўраш, розилигингни олиш учун ўн беш кундан бери сени қидираман. Менга келган мусибатга сабр қилдим, буни қилган зулмим учун дунёда берилган жазо деб билдим. Лекин аниқ ишондимки, охиратдаги ҳисоб-китобдан қочиб қутулиб бўлмас экан. Мана мен олдингдаман. Сендан фақат бир нарсани сўрайман: мендан қасосингни ол, хоҳлаган ишингни қил, лекин мени кечир!”

Унинг ҳолатини, йиғлаётганини кўриб раҳмим келди. Унга:
– “Кечиримли киши ҳурматга сазовордир. Аллоҳ таоло сени кечирсин, гуноҳларингни мағфират қилсин”, дедим…!
У кетди. Олдимдан узоқлашар экан, қайта-қайта “Аллоҳ таолога қасамки, бундан кейин ҳеч қайси мусулмонга зулм қилмайман!
Аллоҳ таолога қасамки, бундан кейин ҳеч қайси мусулмонга ЗУЛМ қилмайман!” – деб айтарди…”
Бу ҳаётда содир бўлган, воқеий қисса.

Мазлумнинг дуосидан эҳтиёт бўлинг. Одамларга озор бериб, “Табиатан шундай одамман”, деб ўзингизни оқламанг.
Жим турган ҳар қандай киши жавоб қайтаришдан ожиз эмас. Шундай кишилар бўладики, қалби оғриётганлиги, агар гапирса, бу оғриқ янада кучайиб кетиши туфайли жим туради. Шундайлар бўладики, гапирган гапи фойда бермаслигини билгани учун ҳам сукут сақлайди. Яна шундай одамлар бўладики, бошқаларга зарар бериб қўймаслик учун ғазабланган вақтида сукут сақлайди….
Билмаганларга билдирганлар ва унутганларга эслатганларга Ўзи ёрдамчи, ҳимоячи ва кўмакчи бўлсин!

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Мазлумнинг дуосидан сақланинглар. Зеро, у булутга кўтарилади. Аллоҳ: “Иззатим ва улуғлигимга қасамки, гарчи озгинадан кейин бўлсада сенга, албатта, ёрдам бераман”, дейди” (Таброний ривояти).
Аллоҳ таоло барчамизни мазкур воқеадан ибрат оладиган ва ёмон амаллардан сақланадиганлардан қилсин.

Манба: @mehrob_uz

]]>
ПРЕЗИДЕНТ ФАРМОНИ БИЛАН 104 НАФАР ФУҚАРО АФВ ЭТИЛДИ http://nasihat.uz/archives/5685 Tue, 08 Dec 2020 06:31:02 +0000 http://nasihat.uz/?p=5685 Афв этилганларнинг 13 нафарини чет эл фуқаролари, 9 нафарини 60 ёшдан ошган шахслар, 1 нафарини аёл ҳамда 21 нафарини тақиқланган ташкилотлар фаолиятида қатнашган шахслар ташкил этади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 28 йиллиги муносабати билан давлатимиз томонидан олиб борилаётган гуманистик сиёсатнинг амалий тасдиғи сифатида “Озодликдан маҳрум этиш жазосини ўтаётган, қилмишига чин кўнгилдан пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига қатъий ўтган бир гуруҳ шахсларни афв этиш тўғрисида”ги фармонни имзолади.

Фармонга мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 93-моддаси 23-бандига асосан содир этган жинояти учун жазони ижро этиш муассасаларида жазо ўтаётган ҳамда қилмишига чин кўнгилдан пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига қатъий ўтган 104 нафар фуқаро афв этилди.

Афв этилган шахсларнинг 6 нафари асосий жазодан тўлиқ озод этилди, 50 нафари жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинди, 17 нафарининг озодликдан маҳрум этиш жазоси енгилроқ жазо билан алмаштирилди. Шунингдек, 41 нафар шахсга тайинланган озодликдан маҳрум этиш жазосининг муддатлари қисқартирилди.

Афв этилганларнинг 13 нафарини чет эл фуқаролари, 9 нафарини 60 ёшдан ошган шахслар, 1 нафарини аёл ҳамда 21 нафарини тақиқланган ташкилотлар фаолиятида қатнашган шахслар ташкил этади.

Фармон ижроси юзасидан афв этилган шахсларни оиласи ва яқинлари бағрига қайтариш, ижтимоий ҳаётга мослашиб, фойдали меҳнат билан шуғулланишлари, соғлом турмуш тарзини йўлга қўйиб, жамиятда муносиб ўрин топишлари учун уларга кўмак бериш бўйича масъул вазирлик ва идораларга тегишли топшириқлар берилди.

 

]]>
ИЙМОН ВА ҲАЁТ http://nasihat.uz/archives/5683 Sun, 29 Nov 2020 04:39:22 +0000 http://nasihat.uz/?p=5683 Илм-фан (яъни дунёвий илм) қанчалар равнақ топмасин, майдонлари қанчалар кенгаймасин, у барибир инсонлар учун хотиржамлигу саодатни рўёбга чиқариб беришга қодир эмас. Чунки бу илм ҳаётнинг фақат моддий томонини тараққий эттиради. Бу илм узун масофани яқин қилиб, узоқ муддатни қисқартириб берди. Шунинг учун бу асрни “тезлик асри”, “масофаларни кесиб ўтиш асри” деб номлашди.

Лекин бирор кимса бу асрни “фазилат асри”, “хотиржамлик асри” ёки “инсоният учун саодат асри” дея оладими?!.
Бу илм инсон ҳаёти учун янги-янги қулай воситаларни муҳайё қилди. Лекин ҳаётдан кўзланган асл мақсадлар сари бошлай олмади. Ҳаётнинг зоҳирини зийнатлаб кўрсатди, лекин унинг моҳияти томон олиб бормади. Воситаларга берилиб, асл мақсадни унутган, сатҳига чалғиб, маъдандан ғафлатда қолган, пўсти билан овора бўлиб, мағзидан бебаҳра қолган инсон – қандаям бахтсиз инсондир!

Бу илм инсонга кўплаб қулайликларни тақдим қилди. Лекин унга у учун яшаб, у учун жон беришга арзийдиган буюк қадр-қиммат ва олий мақсадни тақдим қилгани йўқ. Ҳа, аслида буларни тақдим қилиш дунёвий илмнинг вазифаси ҳам хусусияти ҳам эмасдир. Буларни дин тақдим қилади ва бу диннинг вазифасидир!
(Шайх Юсуф Қарзовий).

Ҳа, фарзандларимизга таълим-тарбия берар эканмиз, фақатгина дунёвий таълим бериш билан чекланиб қолмаслигимиз лозим. Уларнинг тарбиясида диний билимнинг алоҳида ўзига хос ўрни бўлиб, бу ўринни ундан бошқа бирор нарса, бирор тушунча тўлдира олмайди. Шундай экан, фарзанд тарбиясида диний билимнинг қанчалар зарур эканини бир лаҳза ҳам унутишга ҳаққимиз йўқ!. Акс ҳолда, фарзандларимиз ҳаётнинг зоҳири билан овора бўлиб, унинг асл моҳиятидан ғафлатда қолишади, пўстлоғи билан овора бўлиб, мағзидан бебаҳра қолишади. Бу эса ўз натижасини кўрсатмасдан қолмайди. Турли фаҳш-мункарлар, бузғунчилик ҳамда жиноятларнинг урчишига ҳам айнан шу нарса сабаб бўлади. Бугунги кунда бу исбот талаб қилмайдиган ҳақиқатга айланиб улгурди. Диний билимдан воз кечиб, фақат дунёвий билимнинг ўзи билан тараққий топаётган юртлар аҳолисининг ҳаётига назар солсак, бунга амин бўламиз…

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
Жума куни билан табриклаш http://nasihat.uz/archives/5680 Wed, 25 Nov 2020 07:26:25 +0000 http://nasihat.uz/?p=5680 Яқин йиллардан бери баъзилар томонидан: ““Жума айёмингиз муборак бўлсин”, “Жума муборак” дейиш мумкин эмас, чунки, жума куни қиёмат куни бўлади, қачонки биз маҳшаргоҳдан ўтиб жаннатда йиғилганимиздагина “жума муборак бўлсин”, деб айтамиз. Жума билан табриклаш бидъат, чунки, Пайғамбар алайҳиссалом ва саҳобалар бир-бирларини жума билан табрикламаган” деган ҳар хил гап-сўзлар тарқалиб қолди. Бу гап-сўзларга қисқа жавоб шуки, мўмин-мусулмонлар ўзаро бир-бирларига соғлиқ-саломатлик тилаб, Жума куни билан табриклашлари мубоҳ (савоб ҳам, гуноҳ ҳам бўлмайдиган) амаллардандир.

Чунки жума куни билан табриклаб, муборакбод қилиш бир қанча ояти карима ва ҳадиси шарифлардан кўзланган мақсадга мувофиқ келади ҳамда умумий шариат қоидаларига тўғри келади. Қуйида уларни баён қиламиз:

Биринчидан, Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай дейди:

ﻭَﻗُﻮﻟُﻮﺍ ﻟِﻠﻨَّﺎﺱِ ﺣُﺴْﻨًﺎ

яъни: “Одамларга ширин сўз бўлинг” (Бақара сураси 83-оят).

Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадиси шарифда шундай деганлар:

“والكلمة الطيبة صدقة”

(متفق عليه عن أبي هريرة رضي الله عنه)

яъни: “Яхши гап садақадир” (Муттафақун алайҳ).

Демак, мусулмонлар бир-бирларини жума куни билан табриклаб, яхши тилакларни айтишлари мазкур ояти карима ва ҳадиси шарифлардаги ширин сўз ва яхши гапларни гапиришга бўлган тарғибнинг мазмунига тўғри келади.

Жума куни билан табриклаб, муборакбод қилиш бир қанча асрлардан бери мусулмонлар орасида одат тусига айланиб, бу сабабли мусулмонлар бир-бирларини хурсанд қилиб келмоқдалар. Мана шундай ўзаро хурсандчиликка сабаб бўладиган амални нимаси бидъат бўлади. Ваҳоланки, Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадиси шарифларида бундай деган бўлсалар:

أحبُّ الأعمالِ إلى اللهِ عزَّ وجلَّ سُرُورٌ يدْخِلُهُ على مسلمٍ

(رواه الإمام ابن حبان والإمام الطبراني عن جابر بن عبد الله رضي الله عنه)

яъни: “Аллоҳ таолога энг яхши амал – мусулмоннинг қалбига хурсандчилик киргазишдир” (Имом Ибн Ҳиббон ва Имом Табароний ривоятлари).

Демак, мана шу ҳадисга амал қилган ҳолда, мусулмон кишининг қалбига хурсандчилик киргизиш мақсадида жума куни билан табриклашимиз мумкин бўлади. Қолаверса, буюк саҳобий Ибн Масъуд разияллоҳу анҳу бир ажойиб сўзни айтганлар:

ما رأى المسلمون حسنا فهو عند الله حسن، وما رآه المسلمون سيئا فهو عند الله سيء

(رواه الإمام الحاكم في المستدرك)

яъни: “Мусулмонлар яхши кўрган нарса – Аллоҳ таоло наздида ҳам яхшидир,  мусулмонлар ёмон кўрган нарса – Аллоҳ таоло наздида ҳам ёмондир” (Имом Ҳоким ривоятлари).

Мана шу пурмаъно гапга биноан ҳам жума куни билан ўзаро муборакбод этиш ва яхши тилаклар тилашимиз мумкин бўлади.

Иккинчидан,  Жума куни билан табриклаш – ўзаро дуо қилиш ва бир-бирига яхши тилаклар айтишдир. Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда дуо қилишга бўлган тарғиб бирор-бир қайдсиз мутлақ келган. Жумладан, Аллоҳ таоло дуо қилиш ҳақида Қуръони каримда шундай марҳамат қилган:

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ

فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ

яъни: “Сиздан (эй, Муҳаммад!) бандаларим Менинг ҳақимда сўрасалар, (айтинг) Мен уларга яқинман. Менга илтижо қилувчининг дуосини ижобат этурман. Бас, улар ҳам Мени (даъватларимни) ижобат (қабул) этиб, Менга имон келтирсинлар, шояд (шунда) тўғри йўлга тушиб кетсалар” (Бақара сураси, 186-оят).

Ушбу оятдаги дуо махсус бир дуога қайдланмасдан умумий бўлганидан кейин, мусулмон кишининг бошқа биродарига “жума кунингиз муборак бўлсин” деган дуоси ҳам мазкур ояти кариманинг мазмунига мувофиқ келаверади. Агар ушбу оят махсус дуоларни ўз ичига олади, жума билан табриклашдаги дуони ўз ичига олмайди десак, мутлақ (қайдсиз) келган оятни қайдлаб қўйган бўламиз. Бу эса ҳанафий мазҳабимиздаги усул қоидаларга тўғри келмайди.

Қолаверса, бизни ҳар бир дуоимиз ва яхши тилакларимизнинг лафзига мувофиқ албатта Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламдан бирор ҳадис ёки саҳобалардан бирор ривоят топилиши шарт эмас. Бундай қоида шариатимизда йўқ. Балки, юқорида зикр қилинган умумий бир қанча далиллар мавжуд,  улар ўз ичига кўплаб амалларни қамраб олади. Шундай экан, Пайғамбаримиз алайҳиссалом ва саҳобаларнинг бир ишни қилмаганларининг ўзгинаси, уни ман қилиш учун далил бўлмайди.

Учинчидан, Қурбон ва Рамазон ҳайити кунлари билан табриклаш, шунингдек, янги кийим кийганда, кишининг тавбаси қабул бўлганда, ҳаж ибодатини тамомлаганда, никоҳ ақди тузилганда, фарзанд дунёга келганда табриклаш ҳақида бир қанча ҳадис ва ривоятлар мавжуд. Аммо жума куни билан табриклаш ҳақида сароҳатан (очиқ-ойдин) ҳадис ёки ривоят келмаган. Мана шундай ўринларда шариат қонун-қоидаларини яхши ўрганган уламоларимиз бир қоида ишлатадилар: “далили бор нарсага далил келмаган нарсани қиёс қилиш (таққослаш)”. Бу қоидани ишлатиш учун иккита шарт топилиши керак. Биринчиси, қиёс қилинаётган амалнинг шариатга зид жойи бўлмаслиги керак. Иккинчиси эса, далили келган амал билан далили йўқ амални бажаришдан мақсад бир бўлиши керак. Шундай экан, юқоридаги Қурбон ва Рамазон ҳайитлари билан табриклаш каби далили келган амалларга жума куни билан табриклаш амалини қиёс қилинади. Чунки барчасидан мақсад бир, у ҳам бўлса – мусулмоннинг қалбига хурсандчилик солишдир.

Қолаверса, Жума куни кунларнинг энг яхшиси экани ҳақида Пайғамбаримиз шундай деганлар:

خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُخْرِجَ مِنْهَا”

(رواه مسلم عن أبي هريرة رضي الله عنه)

яъни: “Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси жумадир! У куни Одам яралган, у куни жаннатга киритилган, у куни жаннатдан чиқарилган, қиёмат ҳам жума кунидадир” (Имом Муслим ривоятлари).

Шунингдек, Жума куни мусулмонларнинг ҳафта ичидаги байрамлари ҳисобланади. Бу ҳақда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам бундай марҳамат қилганлар:

“إن هذا يوم عيد جعله الله للمسلمين، فمن جاء الي الجمعة فليغتسل، وإن كان عنده طيب فليمس منه، وعليكم بالسواك” ( اخرج إبن ماجة عن إبن عباس رضي الله عنه)

яъни: “Албатта бу (жума куни) байрам кунидир. Аллоҳ уни мусулмонлар учун (байрам) қилган. Шундай экан, ким жумага етса, ғусл қилсин. Агар унда хушбўйлик бўлса, ундан сепиб олсин ва мисвокни лозим тутинглар” (Имом Ибн Можа ривоятлари).

Ҳазрати Умар разияллоҳу анҳу ҳам Жума кунини ҳафталик байрам экани ҳақида бундай деганлар:

  “يوم جمعة، ويوم عرفة، وكلاهما بحمد الله لنا عيدٌ” (رواه الطبري في جامع البيان).

яъни: “Аллоҳга ҳамд бўлсинки, Жума ва Арафа кунлари биз мусулмонларга байрам қилиб берди” (Имом Табароний “Жомиъул баён” китобларида келтирганлар).

Байрам билан табриклаш ва муборакбод қилиш мумкинлиги ҳақида мўътабар уламоларимиз томонларидан бир қанча маълумотлар мавжуд бўлиб, жумладан, буюк муҳаддис ва фақиҳ Мулла Али Қори раҳматуллоҳи алайҳ “Мирқотул мафотиҳ” китобларида أتاكم رمضان، شهر مبارك яъни, “Сизларга Рамазон келди. Бу муборак ойдир” деган ҳадисни шарҳида  шундай деганлар:

هو أصل في التهنئة المتعارفة في أول الشهور بالمباركة

яъни: “Мана шу ҳадис (янги) ойларнинг аввалида урфга айланган муборак бўлсин, деб табриклашга асос ҳисобланади.

Имом Ибн Қудома раҳматуллоҳи алайҳ “Муғний” китобларида шундай деганлар:

“قال أحمد، رحمه الله:  ولا بأس أن يقول الرجل للرجل يوم العيد: تقبل الله منا ومنك”.

яъни: Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтдилар: “Байрам куни киши биродарига: “Аллоҳ сизу биздан қабул қилсин”” дейишини ҳеч қандай зарари йўқ.

Имом Шиҳоб Аҳмад Моликий раҳматуллоҳи алайҳ айтадилар:

سئل مالك عن قول الرجل للرجل في العيد تقبل الله منا ومنك وغفر لنا ولك

 فقال: “ما أعرفه ولا أنكره لأنه قول حسن”

яъни: Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳдан байрам куни киши биродарига: “Аллоҳ сизу биздан қабул қилсин ва гуноҳларимизни кечирсин!” дейиши ҳақида сўралганда у зот бундай жавоб бердилар: “Уни (далили борлигини) билмаймиз, лекин инкор ҳам қилмаймиз, чунки бу яхши сўздир”.

Имом Суютий раҳматуллоҳи алайҳ “Усулул аманий би-ҳусулит таҳаний” китобларида бундай деганлар:

التهنئة بنحو الأعياد والشهور، لها أصل في السنة كالتهنئة بالمولود.

яъни: “Фарзанд кўрганда табриклашни ҳадисларда асоси бўлгани каби байрам ва ойлар билан табриклашни ҳам ҳадислардан асоси бор”.

Демак, байрамларда табриклаш мумкин бўлганидан кейин жума кунида ҳам табриклаш ва муборакбод этиш мумкин ва жоиздир. Чунки юқоридаги ҳадислар билан жума кунини ҳам байрам экани очиқ-ойдин маълум бўлди. Шунга биноан, бу кунни байрамона кайфиятда, хушбўйликларни сепиб, хурсадчилик билан, ибодатларни адо этиб, ўзаро бир-биримиздан ҳол-аҳвол сўраб, яхши тилакларни билдириб ўтказишимиз айни мудао бўлади. Жума куни сизга барокатли, муборак бўлсин, дейиш ҳам, яхши тилаклар жумласидандир.

Хулоса қиладиган бўлсак, юқоридаги барча ояти карима, ҳадиси шариф, ривоят ва фиқҳий қоидалар ҳамда уламоларимизнинг фикрларидан маълум бўлмоқдаки, мусулмонлар бир-бирларини Жума куни билан табриклаб, ўзаро дуолар қилишларида ҳеч қандай шариатга зид жойи йўқ. Аксинча, бу дуои хайр ва яхши тилаклар сабабли мусулмонлар орасида меҳр-муҳаббат, ўзаро хурсандчилик, оқибат зиёда бўлиб, биродарлик ришталари мустаҳкамланади. Албатта, бу табриклаш ихтиёрий бўлиб, уни вожиб ёки суннат демаймиз. Бу амални тарк қилган киши гуноҳкор ҳам бўлмайди.  Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Фатво бўлими мудири в.в.б.

Ғуломиддин Холбоев

]]>
МАЪРУФ ИЛА ЯШАНГИЗ http://nasihat.uz/archives/5678 Tue, 24 Nov 2020 13:17:15 +0000 http://nasihat.uz/?p=5678 Аллоҳ таоло эрларга насиҳат қилиб, Қуръони каримда шундай дейди: “… Ва улар ила яхшиликда яшангиз. Агар уларни ёқтирмасангиз, шоядки, Аллоҳ сиз ёқтирмаган нарсада кўпгина яхшиликларни қилса” (Нисо сураси, 19-оят)

Ушбу таржимадаги “яхшилик” сўзи оятнинг арабча матнида “маъруф”, деб келган. Араб тилида яхшиликни ифодалайдиган бошқа сӯзлар ҳам бор. Лекин “маъруф” сўзи “яхшилик” маъносини ифодалайдиган бошқа сўзлардан кўра кенгроқ маънони қамрайди. Инсон ўзининг ота-онаси, ака-укаси, опа-синглиси ва қариндошлари каби ўзи ёқтирган кишиларга яхшилик қилиши табиий ҳолдир. Чунки қариндошлик ришталари бор бўлгани учун уларга яхшилик қилсагина унинг қалби хотиржам бўлади. Бу ҳам яхшилик қилиш дейилади. Аммо “Маъруф” сўзи умумий бўлиб, ўртада қариндошлик ёки меҳр-муҳаббат бўлмаса ҳам ўз ихтиёри билан қилинадиган яхшликни ифодалайди.
Шунинг учун “маъруф” сўзи билан бошқа “яхшилик қилиш” сўзлари орасида фарқ бор. Масалан бир киши ўзи ёқтирмаган кишига яхшилик қилса, бу маъруф дейилади.
Аллоҳ таоло бизларни оилавий ҳаётда маъруф ила яшашга буюряпти. Оилалар бузулмаслиги, саодатли бўлиши учун барча мусулмонлар ушбу оятга риоя қилиши вожибдир.

Ғарб ўлкалари каби оилани фақатгина севги ва муҳаббат устига қурамиз деганлар катта хато қилади. Чунки фақатгина севги-муҳаббат сабабидан қурилган оилада агар муҳаббат сўниб қолса, у оила хароб бўлади.
Шунинг учун Аллоҳ таоло “Улар ила маъруф (яъни, яхшилик)да яшангиз”, деб марҳамат қилди. Бу дегани ўртангизда муҳаббат бўлмай қолса ҳам, уларга яхшилик қилинг, талоқ қўйманг, улар билан яхшилик ила яшанг, деганидир. Баъзи эрларга аёлининг ёқмай қолишида биргина сабаб унинг кўриниши ўзгарганлиги бўлади. Аёлининг кўриниши унинг ҳис-туйғуларини қўзғатмаётган бўлади.

Умар розияллоҳу анҳунинг ҳузурларига бир киши келиб: “Эй мўминларнинг амири, мен хотинимни ёқтирмай қолдим. Шунинг учун уни талоқ қилмоқчиман”, деди. У зот: “Нима, оила фақатгина севги устига қуриладими, унда қадр-қиймати қаерда қолди?”, деб жавоб бердилар.
Мазкур киши аёлини худди ёшлигидагидек бир умр қалбини ром этади, деб ўйлаган эди. Умар розияллоҳу анҳу унга бу нарса аввалда бўлишини, кейин эса эр-хотинни боғлаб турадиган бошқа нарсалар вужудга келишини тушунтирдилар.

Шунинг учун Аллоҳ таоло: “Агар уларни ёқтирмасангиз, шоядки, Аллоҳ сиз ёқтирмаган нарсада кўпгина яхшиликларни қилса”, деб марҳамат қилди.
Яъни, эр ёқтирмай қолган томондан Аллоҳ таоло унга кўплаб яхшиликлар эваз қилиб беради. “Шоядки” лафзи аслида умидни ифодалайди. Лекин Аллоҳ таоло томонидан айтилганда аниқ амалга ошишини ифодалайди.

Йигитнинг оила қуришдан мақсади уни кўриши биланоқ ҳис-туйғуларини қўзғатадиган аёлга уйланиш бўлмасин, балки ҳис-туйғулари қўзғалганда, унга сокинлик бахш этадиган аёлга уйланиш бўлсин. Чунки ҳис-туйғулари учунгина уйланса, фақат чиройи учун уйланган бўлади ва аёл билан фақат жинсий алоқа учунгина яшайди. Аёлнинг фақат биргина сифатини кўзда тутиб уйланмаслик керак. Балки бошқа томонлари, яъни, диндорлиги, илми, одоб-ахлоқи, насл-насаби каби муҳим томонларини ҳам ҳисобга олиш лозим бўлади.

Шуни унутмаслик керакки, Аллоҳ таоло фазилатларни барча халойиққа тақсим қилиб берган. Бирига гўзаллик, бирига ақл, яна бирига ҳикмат, бошқа бирига омонат, бирига вафо, бирига эса муваффақият берган. Бундай фазилатларни кўплаб санаш мумкин. Эр агар ҳикмат билан иш қилмоқчи бўлса, биргина томони, яъни ҳусни-жамолининг ўзигагина қараб қолмасдан, балки бошқа томонларини ҳам ҳисобга олиши лозим бўлади. Чунки аёлнинг қадр-қиймати унинг ҳусни-жамоли билангина ўлчанмайди.

Оятнинг нозик бир нуқтасига эътибор қаратайлик: “Агар уларни ёқтирмасангиз” дейилмоқда. Бу ишда эр ҳақли бўлиши ҳам, ёки ноҳақ бўлиши ҳам мумкин. Лекин шундай ҳолатларда ҳам аёлига маъруф ила муомала қилган эрларга: “Шоядки, Аллоҳ сиз ёқтирмаган нарсада кўпгина яхшиликларни қилса”, деб марҳамат қилмоқда. Шунга кўра агар эрларга аёлларининг иймон-эътиқоди ва динига тегишли бўлмаган бошқа бир томони ёқмай қолса, сабр қилсинлар. Агар сабр қилсалар, Аллоҳ таоло аёлининг бошқа томонидан кўплаб яхшиликларни албатта инъом этади.

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>