Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/nasihat1/public_html/wp-content/plugins/telegram-for-wp/inc/Notifcaster.class.php on line 318

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/nasihat1/public_html/wp-content/plugins/telegram-for-wp/inc/Notifcaster.class.php:318) in /home/nasihat1/public_html/wp-includes/feed-rss2.php on line 8
Nasihat.uz http://nasihat.uz "Ahmadjon qori" jome' masjidi Sat, 05 Jun 2021 02:21:29 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.9.18 http://nasihat.uz/wp-content/uploads/2016/02/cropped-site_logo-32x32.png Nasihat.uz http://nasihat.uz 32 32 ЎЗБEКИСТОН МУСУЛМОНЛАРИ ИДОРАСИ http://nasihat.uz/archives/5731 Sat, 05 Jun 2021 02:15:47 +0000 http://nasihat.uz/?p=5731 Ўзбeкистон Мусулмонлари Идораси – Ўзбекистон мусулмонларига раҳбарлик қилувчи диний ташкилот. 1943 йил 20 октябрда Тошкентда бўлиб ўтган Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари қурултойида таъсис этилган. Ҳазрати Имом мажмуаси таркибига киради. Дастлаб Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон ҳовлисида иш бошлаган. 1956 йилдан Бароқхон мадрасасида фаолият юритган. 1992 йилдан Мовароуннаҳр мусулмонлари идораси, деб юритилган. 1996 йилдан ҳозирги номи билан аталади. У давлатдан ажралган мустақил ташкилот сифатида фаолият юритади. Идора Ўзбекистондаги мусулмонлар ўртасида диний ишларни бошқариб туради, фатволар беради, масжидларга имом-хатиблар тайинлайди, диний ходимлар тайёрлайди. Моддий жиҳатдан мусулмонлардан масжидларга тушадиган хайр-еҳсон, ёрдамчи хўжаликлар ва бошқалар ҳисобига таъминланади. Идора раҳбар органи – Олий ҳайъат. Унинг раиси муфтий ҳисобланади. Идоранинг ҳуқуқшунослик, халқ­аро алоқалар, таълим ва кадрлар тайёрлаш, масжидлар ва фатво бўлимлари бор. Тошкентдаги Имом Бухорий номидаги ислом институтида (1971) ва 9 та ўрта махсус ислом билим юрти (шулардан 2 таси хотин-қизлар билим юрти)да кадрлар етиштирилади. Идора муассислигида «Ҳидоят» журнали ва «Ислом нури» газетаси нашр этилади. Идора тасарруфидаги «Мовароуннаҳр» нашриёти диний адабиётлар, диний тақвим ва бошқаларни чоп этади. Мусулмонлар идораси хорижий мамлакатлардаги кўпгина диний ташкилотлар билан алоқа қилади. Ҳар йили 3,5–4 минг кишининг ҳаж сафарини уюштиришда фаол иштирок этади. Идора ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конститутсияси, «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги қонунга риоя қилади. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Дин соҳасидаги маънавий-маърифий, таълим ишларини ва фаолиятини янада такомиллаштиришда ижтимоий кўмак ва имтиёзлар бериш тўғрисида» 2003 йил 23 августдаги 364-сон қарорига асосан идора қошида махсус жамғарма ташкил этилди. У ислом динининг асл инсонпарварлик моҳиятини асраш, халқимиз, айниқса, ёшларимизни диний ақидапарастлик ва экстремизм хатаридан ҳимоя қилиш, мамлакатимизда ижтимоий-маънавий муҳитни янада соғломлаштириш ҳамда дин соҳасидаги маънавий-маърифий ва таълим ишларини янада такомиллаштиришга хизмат қилади.Халқаро Ислом конференсияси ташкилотининг Таълим, фан ва маданият бўйича муассасаси ISESCO (АЙСEСКО) Тошкентни 2007 йилда Ислом маданияти пойтахти деб эълон қилиши муносабати билан Ҳастимомда Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов ташаббуси билан кенг кўламда бунёдкорлик ишлари олиб борилди, хусусан, Ўзбекистон Мусулмонлари идораси учун янги, замонавий муҳташам бино қурилди. Унинг ҳар бир хонаси энг замонавий иш қуроллари ва компютер техникаси билан жиҳозланди.Идорага турли йилларда Эшон Бобохон Абдумажидхон ўғли (1943–57), Зиёвуддинхон Бобохонов (1957–82), Шамсуддинхон Бобохонов (1982–89), Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф (1989–93), Мухторжон Абдуллаев (Бухорий) (1993–97), Абдурашидқори Баҳромов (1997–2006) раислик қилган. Ҳозирги раиси (2006 йилдан) Усмонхон Алимов.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 19 октябр куни “Ислом ҳамжиҳатлиги: Ўзбекистон ва Озарбайжон мисолида” халқаро конференсиясининг Кавказ мусулмонлари идораси раиси шайхулислом Оллоҳшукур Пошшозода бошчилигидаги иштирокчилари делегатсиясини қабул қилди. Давлатимиз раҳбари меҳмонларни самимий қутлар экан, ушбу конференсия ташкил қилингани ва унинг ишида хорижий мамлакатлардан нуфузли делегатсиялар иштирок этгани жамиятда миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенгликни мустаҳкамлаш, конфессиялараро мулоқотни ривожлантиришга қаратилган халқаро ҳамкорлик тобора кенгайиб бораётганидан далолат эканини алоҳида таъкидлади. Ҳамкорликдаги бундай саъй-ҳаракатлар жаҳонда муқаддас ислом динининг асл қадриятлари ва инсонпарварлик ғояларини тарғиб этиш, замонамизнинг халқаро терроризм ва экстремизм сингари таҳдид ва хатарларига қарши самарали курашишга қаратилгани қайд этилди.

Ўзбекистоннинг «Жаҳолатга қарши маърифат» – таълим олишнинг ҳамма учун очиқлигини таъминлаш, саводсизлик ва жаҳолатга барҳам бериш каби принсипиал ёндашувлари нуфузли халқаро форумларда бир неча бор билдирилди. Ўзбекистон Президенти Ню-Йорк шаҳрида бўлиб ўтган БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида “Маърифат ва диний бағрикенглик” махсус резолютсиясини қабул қилиш ташаббусини илгари сурди. Шуни таъкидлаш жоизки, бугунги кунда мамлакатимизда бу йўналишда аниқ мақсадга йўналтирилган ишлар амалга оширилмоқда, халқаро ҳамкорлик кенгаймоқда. Хусусан, буюк аждодларимиз меросини ўрганиш ва уни келажак авлодларга етказиш мақсадида Самарқандда Имом Бухорий номидаги Халқаро илмий-тадқиқот маркази, Тошкентда Ислом цивилизацияси маркази ташкил этилмоқда. Учрашувда бугунги кундаги глобал жараёнлар, хавфсизлик ва барқарорликка нисбатан тобора кучайиб бораётган таҳдид ва хатарлар саъй-ҳаракатларни бирлаштириш, конфессиялараро ҳамкорлик ва мулоқотни ривожлантиришни тақозо қилаётгани қайд этилди. Миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенгликни янада мустаҳкамлаш, таълимни ривожлантириш ва ёшларнинг ахлоқий тарбиясини юксалтириш масалалари муҳокама қилинди. Кавказ мусулмонлари идораси раиси Оллоҳшукур Пошшозода самимий қабул учун Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевга чуқур миннатдорлик билдирди, Озарбайжон Республикаси Президенти Илҳом Алиевнинг саломи ва эзгу тилакларини етказди. Меҳмонлар мамлакатимизда бағрикенглик ва ўзаро ҳурмат, эътиқод эркинлигини таъминлаш, динга эътиқод қилувчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича амалга оширилаётган изчил ишларга юксак баҳо берди. Халқаро конференсия иштирокчилари тинчлик, тотувлик, барқарорлик ва фаровонликни таъминлаш йўлида Ўзбекистон Республикаси билан фаол мулоқот ҳамда кенг кўламли ҳамкорликни янада ривожлантиришдан манфаатдор эканини таъкидлади. Шу ўринда такидлаш жоизки халқаро муносабатларда мусулмонлар идорасининг роли анчагина салмоқлидур кўпгина ўқув юртлари билан бўлсин ва бошқа масалаларда кенг кўламли ислоҳат ва амалий ишлар олиб бормоқдалар. Бунга мисол ўларақ Миср араб Республикаси билан ҳакорликда талим тизимида ўзаро муносабатла шулар жумласидандур.

 

Ҳамидов Жамшид Алим ўғли

]]>
ХIХ-ХХ асрда Ўзбекистонда етишиб чиққан машҳур қорилар http://nasihat.uz/archives/5728 Sun, 30 May 2021 16:22:08 +0000 http://nasihat.uz/?p=5728 Одам боласини ер юзида халифа қилган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин. Башариятнинг афзали бўлмиш Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловату саломлар бўлсин.

Ўтмишни ёд этишда кўп манфаатлар, ҳикматлар бор. Аллоҳ субҳанаҳу ва таолонинг Ўз каломи бўлмиш Қуръони каримда ўтган халқларнинг, шахсларнинг ибратли қиссаларига катта ўрин берганлиги ҳам албатта бежиз эмас. Расулимиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу аллайҳи ва салламнинг ўз умматларига қадимги умматлар ҳаётидан мисоллар келтириб берганликлари айни ҳикмат асосида бўлган. Ислом уммати ҳам энг дастлабки кунларидан ҳозирги онларигача ушбу масалага катта эътибор берган ва натижада тарихда мисли кўрилмаган асарлар дунёга келган.

Биз ҳам ана шу умматнинг кичик бир вакили ўлароқ, яқин тарихимиздан кичик бир гулдаста тақдим қилишни ният қилдик. Бу борада ХХ асрда яшаб ўтган уламоларимиз, аҳли Қуръонларимиздан баъзилари ҳақида қисқача бўлсада маълумот бериб ўтишга ҳаракат қиламиз. Буларни келтиришдан мақсад, кечаги кунимиздан бир намуна сифатида ҳолос. Токи ўзимиз ва келажак авлод учун ёдгорлик бўлса, халқимиз ўзлигини таниса, ҳозирги ва келажак авлодлар ўз ҳаётий йўлларини танлашда уларнинг ҳаётидан ибрат олсалар. Чунки улар етук, солиҳ, инсоний фазилатларни ўзида мужассамлаштирган кишилар бўлганки, уларга эргашган киши албатта саодат топади, иншааллоҳ! Улар ҳақидаги суҳбат қалбга таскин, руҳга қувват, яхши амалларга илҳом бахш этади.

 

Абдулғофир қори домла

Абдулғофир қори домла “Ғофир қори домла” деган номи билан танилганлар. Ўз даврида Қуръон илмини мукаммал эгаллаган бўлиб, у киши жуда кўп қорилар чиқарганликлари учун халқ у зотнинг “Қорилар заводи” деб аташарди!

Абдуғофир қори домла 9 ёшларида қори бўлиб, 12 ёшларида Қуръони карим таълимига ўтирганлар. Абдуғофир қори домланинг 3 мингдан ортиқ Қуръонни мукаммал ёд олган шогирдлари бўлиб, улардан машҳурларини келтирамиз.

Қори домланинг биринчи битирувчиларидан машҳур Абдусамад қори домла, Абдуқаюм ҳожи домла, Абдулворис ҳалфа домла, Заргарон номи билан машҳур бўлган Муҳаммад Али қори домла бўлишган. Шулар билан бир қаторда машхур Шайхул Ислом, Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари бошқармасида кўп йиллар давомида ўзларининг жуда катта ҳизматларини қилган шайх Исмоил Маҳдум, Исҳоқ маҳдум ва Иброҳим маҳдумлар ҳам шогирдларидан бўлганлар. Шулар билан бир қаторда барчамизга маълум ва машҳур Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармасида фаолият олиб борган шайх Исмоил Маҳдум ҳазратлари ҳам қори домланинг шогирдларидан бўлганлар.

 

Муҳаммад Мубин қори домла

Муҳаммад Мубин қори домла 1914 йил 11 январ куни (1332 йил 14 сафар) Андижон шаҳри, Чуқур масжид маҳалласида илмли ва тақводор оилада таваллуд топганлар.

Аминжон махдум домланинг 6 нафар фарзанди бўлиб, Муҳаммад Мубин уларнинг тўнғичи эди.

Дастлабки илмни отасидан олган Муҳаммад Мубин қори Набижон қори ака қўлида Қуръон ёдлашга киришади. “Хамиртуруш”и Қуръон илми билан қорилган ёш толиб Каломуллоҳни 9 ёшида таровеҳ намозида ҳатм қилиб беради. Яна икки йиллик такрор билан Қуръон ҳифзини такомиллаштириш натижасида у катта жамоатларда ҳам ҳатмга ўта бошлайди. Ҳатто баъзи катта жамоатлар ўзларининг “жажжи имом”ини бўйларига тенглаш мақсадида оёғи остига сандал қўйиб беришар эди.

 

Раҳматуллоҳ қори ака

Раҳматуллоҳ қори Абулқосим ўғли 1917 йил 15 майда (1335 йил 24 Ражаб) Андижон шаҳрида ҳунарманд оиласида таваллуд топганлар.  Оналарининг исми Ҳалимахон бўлган.

Раҳматуллоҳ қори ака ўн икки ёшларида акалари Неъматуллоҳ қори акада Қуръон ёдлашни бошлаганлар ва 24-25 ёшларида Ҳофизи Қуръон бўлиб етишганлар. 26 ёшларида уйланганлар. Кейинроқ Қуръони каримни Шаҳобиддин қори акада қайта ўтказиб, қироатларини такомиллаштирганлар. 1967 йили (1386-1387 ҳижрий) Покистонда Карачи шаҳрида бўлиб ўтган жаҳон қорилар кўригида 2 ўринни эгаллаганлар.

Раҳматуллоҳ қори ака ўз даврида Андижоннинг энг машҳур қориларидан бўлганлар. Андижонлик аллома Абдулмажид Қози домла Раҳматуллоҳ қори аканинг қироатларига баҳо берар экан: “Болам, Қуръони каримни бир йўла маъноси билан ўқийсан-да”, – деб қўяр эдилар.

Раҳматуллоҳ қори ака алайҳирроҳма милодий 1981 йил 12 сентябрда (1401 йил 11 Зулқаъда) оламдан ўтдилар. Тириклик чоғларида Қуръон нурини дилларга таратиб ўтган устозимиз Раҳматуллоҳ қори аканинг қабрларини ҳам Аллоҳ таоло Қуръон нури билан мунаввар айласин! Амин!

 

Тошкент Ислом Институти 4-курс талабаси

Мардонов  Муҳаммаджон

]]>
Муҳаммад ибн Шурайҳ Андалусийнинг ҳаётидаги муҳим қирралар http://nasihat.uz/archives/5725 Sun, 30 May 2021 16:04:34 +0000 http://nasihat.uz/?p=5725 Муҳаммад ибн Шурайҳнинг тўлиқ исм-шарифлари Имом Муқриъ Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Шурайҳ ибн Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Шурайҳ ибн Юсуф ибн Абдуллоҳ ибн Шурайҳ ар-Роийний ал-Ишбилий ал-Андалусий ал-Моликий.

Мана шу у кишининг таржимаи ҳоли борасида кўпчилик уламолар зикр қилган энг тўғри насабдир. Ибн Башкувал ва Заҳабий ўз сиярларида бобоси Муҳаммадни тушириб қолдирган.

Ибн Башкувал шундай келтирган: “Муҳаммад ибн Шурайҳ ибн Аҳмад ибн Шурайҳ” . Заҳабий эса қуйидагича келтирган: “Муҳаммад ибн Шурайҳ ибн Аҳмад ибн Шурайҳ ибн Юсуф” . Жуда кам ҳолларда отасининг исми “Сурайж” деб нотўғри ёзилиб қолган. Бу эса иттифоқ қилинган саҳиҳларга хилофдир.

Ибн Қунфуза нуқта ва ҳарфлар билан ёд олиб айтган: “Абу Абдуллоҳ ибн Шурайҳ”. Ар-Рўийний Зий Роийнга нисбатдир Зубайр каби. Ҳорис ибн Амр ибн Сабаа яманлик араблардан бўлган кишининг авлодларидан ҳисобланади. Рўийн – Қўрғон ёки қўрғони бор бўлган тоғдир. Яманда эса бунинг акси яьни: Зий роийн тоғли бўлган йўлга нисбатан ишлатилади.
Ал-Ишбийлий: Ишбийлийяга нисбатандир. У Андалуснинг катта шаҳарларидан биридир.
Куняси: Абу Абдуллоҳ, Абдуллоҳ деган ўғли борлиги бирор манбаларда келтирилмаган. Фарзандларидан фақат Абул Ҳасан Шурайҳ зикр қилинган холос. Бу ҳам шогирдлари қаторида келади.

Ибн Шурайҳ ҳижрий 392-таваллуд топган. Жавзийдан ўзга барча Шурайҳнинг таржимаи ҳолини ёзганлар шундай дейишган. Аммо, Жавзий: “Ғоятин ниҳоя”да 388-йилда туғилган деб ёзган. Барча тарихчилар Шурайҳ 84 йил умр кечирган дейдилар . Бу эса, уни 392-йили дунёга келганини қувватлайди.

Ибн Башкувал: Шурайҳ 392-йил қурбон ҳайит куни таваллуд топган дейди. Ибн Шурайҳнинг туғилган жойи, ёшлик вақти ва оиласи ҳақида бирор манбада айтилмаган. Лекин, ўғли Шурайҳ олим бўлган. Ибн Шурайҳнинг аксар умри Андалусдаги Умавий ҳалифаликнинг охирини топган туркумдаги подишоҳлар даврида яшаган. Ҳижрий 422-йилда Андалус ерларида иккига бўлиниш юзага келди. Аҳоли иккига бўлиниб ўз ери, озуқаси ва бойлик ҳамда салтанатда ўз тарихларига эга бўлишни истадилар.
Ибн Шурайҳ роҳматуллоҳи алайҳ турли фанларни бир қанча уламолардан ўрганганлар ва бир қанча китобларни ўз эгаларидан оғизма оғиз ривоят қилганлар. Бу юқорида зикри ўтгандек илм талабида қилган сафарлари асносида машриқ ёки ўз шаҳарлари бўлмиш Абдалусда бўлган. Ўша китоблардан бир қанчасини қаерда эшитганлиги ёки қачон эшитганлигини ҳам айтиб ўтганлар.
Асосан ривоят қилган китоблари сарасига қироат ва қироат фанига тегишли бўлган, улумул қуръон, баъзилари ҳадис илмига, наҳв ва бошқа фанларга тегишли бўлган китоблардир.

Қуйида Ибн Хойрнинг мундарижаларида келганидек Ибн Шурайҳнинг ривоят қилган китобларини зикр қиламиз. Булар: Қуръон ва қуръон илмига тегишли бўлган китоблари.
1.Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қироатлари, лафзлари, истиозалари ва Қуръон ўқишга киришишлари ҳақидаги Абу Бакр ибн Мужоҳид роҳматуллоҳи алайҳнинг китоблари. Ибн Шурайҳ роҳматуллоҳи алайҳ тўрт юз ўттиз тўртинчи йил ойида Абул Аббос Аҳмад ибн Саид ибн Нуфайс ал-Муқрийъ дан эшитдим. Абу Аҳмад Абдуллоҳ ибн Ал-Ҳусайн ас-Самирий айтиб берди. Ва яна Абу Бакр ибн Мужоҳид ал-Муқриъ ўзининг китобларини айтиб берди дедилар.

2. Абу Убайд ал-Қосим ибн Саломнинг “Ал-Қироат” номли китоблари. Ибн Шурайҳ бу китобни 434 йил робиул аввал ойида Абу Жафар Аҳмад ибн Муҳаммад ан-Наҳвийдан эшитдим. Абул Ҳасан Алий ибн Ҳатим ибн Муҳаммад ас-Совваф айтиб берди. Абу Марван Абдул Малик ибн Баҳр ибн Шазан ал-Жавҳарий, Алий ибн Абдулазиз Убайд ал-Қосим ибн Саламдан айтиб берди дедилар.
3. Абу Бакр ибн Мужоҳиднинг “Ихтилафул қироат”, китоблари. Ибн Шурайҳ 434 йил АбулАббос Аҳмад ибн Нуфайс ал-Муқриъ дан эшитдим. Абу Аҳмад ас-Самирий айтиб берди, Абу Бакр ибн Мужоҳид ўз китобларини айтиб берганлар дедилар. ,
4. Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Суфён ал-Муқриънинг “Китабул Ҳадий фил қироат”, китоблари. Ибн Шурайҳ 432- йил зул қада ойида Абу Ҳафс Умар ибн Ҳусайн ал-Муқриъдан эшитдим. Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Суфён айтиб берди дедилар.
5. Абул Қосим Абдул Жаббар ибн Аҳмад ибн Умар ибн ал-Ҳасан роҳматуллоҳи алайҳнинг “Ал-китаб ал-жамеъ лиқироатил аиммати”, китоблари. Ибн Шурайҳ 434-йил жумодул аввал Абу Жаъфар Аҳмад ибн Муҳаммад ан-Наҳвий роҳматуллоҳи алайҳдан эшитдим. Абул Қосим ўз китобларини айтиб берди дедилар.
6. Абу Тоййиб Абдул Муним ибн Убайдуллоҳ ибн Ғолбун ал-Муқриъ ал-Ҳалабийнинг “Етти қироат йўлларини билишдаги иршод”, номли китоблари. Ибн Шурайҳ 433-йил Абул Аббос Аҳмад ибн Алий ибн Ҳашим ал-Муқриъдан эшитдим. Абу Тоййиб ибн Ғолбун айтиб берди дедилар.
7. Абу Алий ал-Ҳасан ибн Муҳаммад ибн Иброҳим ал-Муқриъ ал-Боғдодий ал-Маликийнинг “Китабут тамҳийд фил қироаат”, китоблари. Ибн Шурайҳ 433-йил китобни ўз муаллифидан эшитдим дедилар.

Тошкент ислом институти 4-курс талабаси
Алламберганов Тўлқин

]]>
УНУТИЛГАН СУННАТЛАР http://nasihat.uz/archives/5715 Mon, 22 Mar 2021 06:08:12 +0000 http://nasihat.uz/?p=5715 Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Агар бирортангизнинг луқмаси тушиб кетса, ундан азиятни кетказсин ва уни есин, уни шайтонга қўйиб бермасин ва қўлини то яламагунча уни қўлсочиққа артмасин. Чунки у таомининг қайси қисмида барака борлигини билмайди», дедилар».
Имом Муслим ривояти.

* Бугунги кунда кўпчилигимиз мана шу одобни унутиб қўйиб, ерга ёки дастурхонга тўкилган луқмаларни олиб ейиш ўрнига пўчоққа қўшиб юборяпмиз. Шунингдек, таомлангандан сўнг қўлимизни ёки идишни яламасдан таом юқи билан қўлсочиққа артиб ёки ювиб юборяпмиз. Бу ишимиз суннатга хилоф ҳамда исроф бўлиб, таомнинг баракасидан бебаҳра қолишимизга ва таомдан шайтонга ҳам насиба қолдиришимизга сабаб бўлади.
Аксинча, тўкилган луқмаларни олиб ейишлик, қўлларни ва идишларни артиш ва ювишдан олдин ялаб қўйиш таомнинг баракасига эга бўлиш ҳамда унутилиб бораётган бир суннатни тирилтириш ҳисобланди.

«Ҳикматлар чашмаси»дан

Қудратуллоҳ СИДИҚМЕТОВ

]]>
ҲАДИС МУАЛЛИМ (толиби илмнинг одоби) http://nasihat.uz/archives/5712 Mon, 22 Mar 2021 06:04:05 +0000 http://nasihat.uz/?p=5712 «Бир куни биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида эдик, ногаҳон либослари оппоқ, сочлари тим қора бир киши олдимизга келди. … У келиб, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига ўтирди. Ўзининг икки тиззасини у (зот)нинг икки тиззаларига тиради ва икки қўлини у (зот)нинг икки сонлари устига қўйди …»

Ушбу иқтибос имом Муслим раҳматуллоҳи алайҳ Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиснинг бир қисми бўлиб, бу ҳадис муҳаддислар ўртаси «Жаброил ҳадиси» деган ном билан машҳурдир. …

Ҳадисни шарҳлаган муҳаддислар ҳадиснинг мазкур қисмидан толиби илмлар учун муҳим бўлган ажойиб фойдаларни зикр қилишган.

Жумладан:
Жаброил алайҳиссалом оппоқ либосда келдилар. Унинг ушбу суратда келишининг ҳикмати толиб илмлар, хусусан, ҳадис ўрганаётганлар чиройли, покиза либосда бўлиши лозимлигига аҳамият қаратиш эди.
Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳ бирор дарс ўртасида чиқиб кетсалар, янги либос кийиб қайтар эканлар. Толиби илмнинг либоси қиммат бўлиши муҳим эмас, аммо покиза бўлиши лозимдир.

Жаброил алайҳиссаломнинг соч-соқоллари тим қора ҳолатда кўриниши илмни ёшликда, куч-қувват бор пайтда ҳосил қилиш лозимлигини англатади.

Жаброил алайҳиссаломнинг махсус суратда ўтиришлари, яъни чўкка тушиб ўтиришларида устознинг олдида ўтириш одобларига ишора бор эди.

Қудратуллоҳ СИДИҚМЕТОВ

]]>
ОТА-ОНАЛАРИМИЗ ОФИЯТДА БЎЛИШСИН! http://nasihat.uz/archives/5706 Tue, 16 Mar 2021 14:22:11 +0000 http://nasihat.uz/?p=5706 Дуоси ижобатли деб умид қилинган улуғ зотлар ёки солиҳ инсонлар билан кўришганда имкон қадар ўзимиз ва фарзандларимизнинг келажаги учун дуо сўраб оламиз. Аслида, ана шундай ғаниматли пайтларда аввало ота-оналаримиз учун, қолаверса, ўзимиз ва фарзандларимиз учун ҳам дуо олсак тўғри бўлар эди. …

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Онам мушрика эди, мен уни исломга даъват қилардим. Бир куни исломга даъват қилган эдим, у менга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақларида мен ёқтирмайдиган гапларни айтди. Мен пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига йиғлаб бордим ва: “Эй Аллоҳнинг расули, мен онамни Исломга даъват қилар эдим, у бўйин товларди, бугун яна даъват қилган эдим Сиз ҳақингизда мен хуш кўрмайдиган гапларни гапирди. Аллоҳга Абу Ҳурайранинг онасини ҳидоятга бошлашини сўраб дуо қилинг”, дедим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Эй Аллоҳ, Абу Ҳурайранинг онасини ҳидоятга бошла”, деб дуо қилдилар. Мен Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг дуоларидан хурсанд бўлиб чиқдим. Уйимизнинг эшиги олдига келгандим, эшик қия очиқ экан, онам оёқларимнинг товушини эшитиб: “Жойингда тур, эй Абу Ҳурайра”, деди. Мен сувнинг шилдираётган овозини эшитдим. Онам ғусл қилиб, кийимини кийиб, шошиб рўмолини олиб, эшикни очди. Сўнгра: “Эй Абу Ҳурайра, ашҳаду аллаа илаҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва росулуҳ”, деди. Мен хурсандлигимдан йиғлаган ҳолда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига қайтиб бордим ва: “Суюнчилик, эй Аллоҳнинг расули, Аллоҳ дуойингизни қабул қилиб, Абу Ҳурайранинг онасини ҳидоятга бошлади”, дедим. У зот Аллоҳга ҳамду сано айтди ҳамда яхши гапларни гапирди. Мен: “Эй Аллоҳнинг расули, Аллоҳга дуо қилинг, У зот мени ва онамни мўмин бандаларига суюкли қилсин ва уларни бизга суюкли қилсин”, дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Эй Аллоҳ, бу бандангни – яъни Абу Ҳурайрани – ва унинг онасини мўмин бандаларингга суюкли қил ва уларга ҳам мўинларни суюкли қил!”, дедилар. Шундан сўнг, бирор бир мўмин мен ҳақимда эшитса ёки мени кўрса, менга муҳаббат қўйиб қоладиган бўлди”. Имом Муслим ривоят қилган.

Ўзимизга савол берайлик:
– Улуғ зотлар билан кўришганда Ота-онамизга дуо оляпмизми?

– Масжидга келиб дуо сўраганда ота-онамизнинг ҳаққига дуо сўраяпмизми?

– Намозларимиздан сўнг ота-оналаримиз ҳаққига дуо қиляпмизми?
Суфён раҳматуллоҳи алайҳдан сўрашди: “Инсон ўз ота-онасини қанча марта дуо қилади, ҳар куними, ҳар ойдами, ёки ҳар йилдами?”. У киши: “Фарзанд ота-онасини ташаҳҳудларнинг охирида дуо қилиши фойдали деб умид қиламиз”, дедилар.
Эътибор беринг! Ҳар намозда, намознинг ичида, ҳали салом бермасдан, дуолар ижобат бўладиган пайтда дуо қилишга тарғиб қиляпти.

* Кўпчилик инсонларнинг улуғ зотлардан дуо сўраганларида ишлари юришиши, фарзандларининг камолини кўриши кабиларни сўрашларига гувоҳ бўламиз. Ота-оналари ҳақларида эса камдан-кам инсонлар дуо сўрашади. Уларнинг ҳам аксари ота-она бемор бўлгандагина дуо сўрашади ёки дуо қилишади. Аслида бизнинг дуомизга энг ҳақли зотлар ота-оналаримиз эмасми?!.

Қудратуллоҳ СИДИҚМЕТОВ

]]>
ШИРИНСЎЗ БЎЛИНГ! http://nasihat.uz/archives/5702 Mon, 18 Jan 2021 07:42:23 +0000 http://nasihat.uz/?p=5702 Бу воқеа балиқни музлатиб сақлайдиган корхоналардан бирида бўлган эди. Бир куни корхона ишчиларидан бири шу кунги охирги ишини якунлаб қўйиш учун балиқ сақлайдиган музлатгичга киради. У музлатгич ичида ишлаб турган пайтда тўсатдан унинг эшиги қулфланиб қолади. У қанча уринмасин, эшикни оча олмайди. Бор овози билан қичқириб, бошқа ишчиларни ёрдамга чақира бошлайди. Лекин иш вақти тугаб, корхонада ҳеч ким қолмаган эди. Беш соатлар чамаси вақт ўтиб, совуқдан у киши деярли ўлишига яқин қолган пайтда тўсатдан корхонанинг қоровули музлатгичнинг эшигини очиб, уни қутқариб қолади. Корхона мудири қоровулдан: «Бу ишчининг бошқа ишчилар билан корхонадан чиқиб кетмасдан, ишхонада қолганини қаердан билдинг?», деб сўраганида, у: «Мен бу корхонада ўттиз йилдан бери ишлайман. Корхонага ҳар куни юзлаб ишчилар кириб чиқади. Лекин бу ишчидан бошқа бирортаси ҳар куни мен билан саломлашиб, ҳол-аҳволимни сўрамас эди. Шу куни кечки пайт ундан шу сўзларни (яъни, саломлашиб, мендан ҳол-аҳвол сўрашини) эшитмадим ва ишчилар чиқиш вақтида уларнинг орасидан уни қидириб топмадим. Шундан билдимки, у ҳали ҳам корхонада экан. Сўнг корхонага кириб, уни қидирдим ва ниҳоят топдим», деб жавоб беради.

Аллоҳ таоло Бақара сурасининг саксон учинчи оятида: «Одамларга ширинсўз бўлингиз!», деб марҳамат қилган. Ширинсўз қалбларнинг калитидир. Яхшиликдан бўлган бирорта нарсани кам санаманг. Чунки, гоҳида сизга арзимас бўлган нарса сиз билмаган ҳолда ўзгаларнинг қалбида умидни пайдо қилади, уларнинг ҳаёти ижобий томонга ўзгаришига катта ҳисса қўшади. Яхши сўзни аяманг, ширинсўз бўлинг! Яхшилик қилаверинг. Чунки яхшилик уруғи қаерга экилса ҳам, зое бўлмайди. Бир кун албатта униб чиқади.

Жаннат сиз каби яхшилик қилувчиларга муштоқдир!

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
«БИСМИЛЛАҲ» ДЕБ БОШЛАСАК ЭДИ, … (таклиф) http://nasihat.uz/archives/5699 Thu, 07 Jan 2021 03:11:45 +0000 http://nasihat.uz/?p=5699 Фейсбукда айрим дўстларимиз томонидан қўйилаётган кинояли, бировнинг шахсига тегадиган, бошқа бировнинг ғашини келтирадиган, масхаралаш учун айтилган илмоқли, серпичинг постларни кўравериш мусулмон кишининг қалбини оғритмай қолмайди. Айниқса, ҳавои нафс учун ёзилган постларда оят ва ҳадисларни суиистеъмол қилиб ўз манфаати учун фойдаланиш мусулмон кишининг нафратини қўзғатади.

Агар бу каби ишларимизни динга хизмат қилиш деб хаспўшламоқчи бўлсак, билиб қўяйликки, динга хизмат қилиш бундай бўлмайди. Дин бизнинг бундай хизматларимизга асло муҳтож эмас. Расулуллоҳ алайҳиссалом динга бундай хизмат қилмаганлар. Бу ишларимиз на даъват одоби, на насиҳат одоби, на ваъз одоби, ва на амри маъруф одобига тўғри келади.
Диндан гапирар эканмиз, аввало мазкур одобларни билиб олсак, шунда саъй-ҳаракатларимиз фойдали ҳамда савобли бўлади.

Пост ёзиш, видеочиқиш қилиш ёки бировнинг постини улашишдан олдин ният ва ихлосни тўғрилаб олиш мақсадида бир муддат сукунатга чўмиб, “Аллоҳим, ушбу ибораларни Сенинг розилигинг учун ёздим, Ўзинг қабул қил” деган маънода дуо қилиб, сўнг “Бисмиллаҳ” деб улашсак, дунё ва охиратимиз учун фойдали бўлиши умид қилинади.

Ҳар бир ишимизда “Бисмиллаҳ” дейиш бизни гуноҳ ишлардан сақлайди. Чунки мўмин инсон Аллоҳнинг номини айтиб туриб, Аллоҳ ғазаб қиладиган ишларга қўл уролмайди. Шундай экан, ҳар бир ишимизда, ҳа, ҳар бир ишимизда “Бисмиллаҳ”ни лозим тутайлик. Агар ишимиз савобли иш бўлса, хайрли давом этади. Агар маъсиятли иш бўлса, Аллоҳнинг номини ёдга олгач, Ундан ҳаё қилиб маъсиятдан тийиламиз.

Айниқса, бегона профиль орқали пост ёзаётган дўстларимиз бунга янада эътиборли бўлиши лозим. Чунки инсон жамоат жойдан кўра яширин ҳолатда гуноҳга қўл уриши осон бўлади. Шундай экан, бегона профиль орқали пост ёзаётган дўстларимиз “Бизларни биров билмайди” деб ўйлашмасин! Аллоҳ билиб турибди.
Эҳтимол, ёзган постларингизни сиз унутиб юборасиз, лекин Аллоҳ унутмайди:
(Ўша) кунда Аллоҳ уларнинг барчаларини қайта тирилтириб, (дунёда) қилган амалларининг хабарини берур. У (амаллар) ни Аллоҳ ҳисоблаб қўйган. Улар эса унутиб юборганлар. Аллоҳ барча нарсага гувоҳдир”
(Мужодала сураси, 6-оят).

Ишларимизни Аллоҳ учун деб қилар эканмиз, бу ишлар албатта холис Аллоҳ учун бўлиши лозим. Агар шунчаки, «Аллоҳ учун» деган шиор остида ҳавои нафсимиз учун қилаётган бўлсак, ажр олиш ўрнига жазога лойиқ бўламиз. (Аллоҳ асрасин!)

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
КАМТАРОНА КИЙИНИШ http://nasihat.uz/archives/5696 Mon, 04 Jan 2021 10:46:16 +0000 http://nasihat.uz/?p=5696 Мусулмон киши барча ишлари сингари кийинишда ҳам камтар бўлиши лозим:
Муоз ибн Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким (қимматбаҳо) либосларга қодир бўла туриб, камтарлик қилиб, Аллоҳ учун уни тарк қилса, Қиёмат куни Аллоҳ таоло уни одамлар орасидан чақириб, иймон (эгалари киядиган жаннат) либосларидан хоҳлаганини танлаб кийишига имкон беради”, дедилар.
Имом Термизий ривоят қилган

Мусулмон киши қимматбаҳо кийимларга берилмай, камтарона кийинадиган бўлса, тақводор ва тавозели кишиларга яқин бўлади. Қайси бир банда камтарликни лозим тутса, у кибр, исроф ва ўзга инсонларнинг ҳасадидан узоқда бўлади.

Шунингдек, одамлардан ажралиб туриш ва бошқаларни ҳам ўзига қаратиш мақсадида хоҳ қимматбаҳо бўлсин, хоҳ йиртиқ-ямоқ бўлсин, муайян кийим кийиш шариатимизнинг кўрсатмаларига хилофдир. Қуйидаги ҳадиси шарифда шундай дейилган:

Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким бу дунёда (одамларни ўзига қаратадиган) шуҳрат кийимини кийса, Аллоҳ таоло Қиёмат куни унга хорлик кийимини кийдиради”, дедилар.
Имом Аҳмад ривоят қилган

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>
ИСЛОМ ҒУЛУВДАН ПОК – МЎЪТАДИЛ ДИНДИР http://nasihat.uz/archives/5694 Thu, 24 Dec 2020 05:24:28 +0000 http://nasihat.uz/?p=5694 Ислом дини руҳ билан модда, дин билан дунё, осмон билан ер, иймон билан амал, халқ билан Холиқ ва ақл билан ваҳий ўртасини жамлаган, ибодатда ғулувга кетмаган ягона мўътадил диндир.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аёлларининг уйига (саҳобалардан) уч нафари пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ибодатлари ҳақида сўраб келдилар. Уларга (унинг) хабари берилганида, улар уни (ўзлари учун) оз санадилар ва “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қаерда-ю, биз қаердамиз! Ахир, у зотнинг аввалги ва охирги гуноҳлари мағфират қилинган-ку”, дейишди. Улардан бири: “мен энди умрбод туни билан намоз ўқийман”, деди. Бошқаси: “Мен эса умрбод рўза тутаман, ҳеч қачон (кундузи) оғзимни очмайман”, деди. Яна бири: “Мен эса аёллардан четланаман, ҳеч қачон уйланмайман”, деди. Шунда Расулуллоҳ солаллоҳу алайҳи васаллам уларнинг олдига келиб: “Сизларми бундай, бундай деганлар? Аллоҳга қасамки, албатта, мен сизларнинг (ичингизда) Аллоҳдан энг қўрқувчироқ ва тақводорроғингизман. Лекин мен рўза ҳам тутаман, оғзим очиқ ҳам юраман, намоз ҳам ўқийман, ухлайман ҳам ва аёлларга уйланаман ҳам. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмасдир”, дедилар. Имом Бухорий ва имом Муслим ривоят қилган.

Яна бир ҳадис: Авн ибн Абу Жуҳайфа отасидан ривоят қилади: “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Салмон ва Абу Дардо (розияллоҳу анҳулар)ни бир бирига биродар қилиб қўйди. Салмон Абу Дардони зиёрат қилиб келганда, Умму Дардони эски кийимда кўрди ва: “Нима учун ҳолинг бундай?”, деб сўради. У: “Биродарингиз Абу Дардонинг дунё билан ҳечам иши йўқ”, деб жавоб берди. Шу пайт Абу Дардо келиб қолди ва унга (яъни, Салмонга) таом тайёрлаб: “Сиз енг, мен рўзадорман”, деди. Салмон: “сиз емасангиз, мен ҳам емайман”, деган эди, у ҳам еди. Тун бўлгач, Абу Дардо ўрнидан тураётганида, Салмон унга: “Ухла”, деган эди, у ухлади. Сўнгра яна тураётган эди, Салмон яна: “Ухла”, деди. Туннинг охири бўлган эди, Салмон: “Ана энди тур”, деди ва иккиси намоз ўқишди. Салмон унга: “Албатта сенинг зиммангда Роббингнинг ҳаққи бор, зиммангда нафсингнинг ҳаққи бор, зиммангда аҳлингнинг ҳаққи бор, ҳар бир ҳақдорнинг ҳаққини адо қил”, деди. Сўнг (Абу Дардо розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларги бориб, бўлган воқеани гапириб берди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Салмон тўғри айтибди”, дедилар.” Имом Бухорий ривоят қилган.

Ҳа, Ислом дини барча ҳақдорларнинг ҳаққини адо қилган, динда ҳам, дунёда ҳам ғулувга кетмаган мўъдадил диндир.

Қудратуллоҳ Сидиқметов

]]>